Het college van de gemeente Westerkwartier heeft het TAM-omgevingsplan Facetplan Archeologie voorgelegd aan de gemeenteraad. Het plan, dat archeologische waarden juridisch moet beschermen, stuit op kritiek vanwege de impact op agrariërs en de participatieprocessen.
Politiekverslaggever Rijk de Bat
Tijdens de raadsvergadering over het TAM-omgevingsplan Facetplan Archeologie, dat de bescherming van archeologische waarden in de gemeente Westerkwartier moet waarborgen, ontstond een levendig debat. Het plan is noodzakelijk vanwege een nieuwe archeologische beleidskaart die in december 2023 wordt opgeleverd en moet voldoen aan Europese regelgeving.
GroenLinks: "Gewoon Doen"
Emil Klok van GroenLinks opende het debat met lof voor de gemeente: "Wij zien dat de gemeente haar taak op het gebied van archeologisch onderzoek zeer serieus neemt." Hij benadrukte het belang van archeologie in de gemeenschap en stelde voor om een permanente expositiemogelijkheid voor archeologische vondsten in het gemeentehuis te realiseren. "Beschouw het als een afscheidscadeau voor deze mooie raadsperiode," voegde hij toe.
VZ Westerkwartier: "Mooi Plan, Nu de Praktijk"
Frantina Kiekebeld van VZ Westerkwartier uitte haar zorgen over de praktische uitvoerbaarheid van het plan. "De kaart is vooral achter een bureau gemaakt op basis van modellen, historische gegevens en aannames," zei ze. Ze benadrukte dat veel percelen al jaren in gebruik zijn en dat de nieuwe regels voor onzekerheid en extra kosten kunnen zorgen, vooral voor agrariërs.
Sterk Westerkwartier en Lijst Dijkstra-Jacobi: Participatie Ontbreekt
Anneke Laan van Sterk Westerkwartier en Geertje Dijkstra-Jacobi van Lijst Dijkstra-Jacobi sloten zich aan bij de kritiek. Laan vroeg zich af waarom agrariërs niet proactief waren betrokken: "Hoe kan het dat deze niet zijn meegenomen aan de voorkant?" Dijkstra-Jacobi las een bezorgde mail van een agrariër voor en stelde voor om het plan van de agenda te halen voor verder overleg met de boeren.
Stemming en Onzekerheid
De stemming over het voorstel eindigde in stakende stemmen, waardoor het plan voorlopig van de agenda werd gehaald. "Een onverwachte wending," concludeerde voorzitter Ard van der Tuuk. Het debat zal in een volgende vergadering worden voortgezet, waarbij de betrokkenheid van agrariërs centraal zal staan.
Het TAM-omgevingsplan Facetplan Archeologie blijft een heet hangijzer in de gemeente Westerkwartier, waarbij de balans tussen bescherming van erfgoed en de belangen van agrariërs nog gevonden moet worden.
Samenvatting van het voorstel
Het college van de gemeente Westerkwartier overweegt om het TAM-omgevingsplan Facetplan Archeologie voor te leggen aan de gemeenteraad. Dit plan is nodig vanwege een nieuwe archeologische beleidskaart die in december 2023 wordt opgeleverd. De regels voor archeologische waarden moeten worden bijgewerkt om te voldoen aan Europese regelgeving. Het doel is om de archeologische waarden juridisch te beschermen. Het Verdrag van Malta verplicht de bescherming van archeologische waarden, en de provincie houdt toezicht op de gemeenten. Er zijn zes zienswijzen ingediend tijdens de inzageperiode, en deze zijn beantwoord. Sommige gebieden worden vrijgegeven omdat er al onderzoek is gedaan, terwijl andere terreinen die als verstoord zijn aangemerkt, toch worden opgenomen in het plan. Het plan zorgt voor een uniforme regeling binnen de fusiegemeente, wat efficiënter is voor vergunningaanvragen. Archeologische Rijksmonumenten vallen buiten dit plan, omdat deze al op rijksniveau zijn geregeld. Na vaststelling wordt het plan gepubliceerd en kunnen belanghebbenden beroep instellen. Na vijf jaar volgt een evaluatie van archeologische onderzoeken, en na tien jaar wordt het plan opnieuw beoordeeld.
Documenten
-
Analyse van het document
Analyse van het voorstel / amendement of motie:
-
Titel en samenvatting:
- Titel: Vaststelling TAM-omgevingsplan Archeologie Westerkwartier
- Samenvatting: Het voorstel betreft de vaststelling van het TAM-omgevingsplan Facetplan Archeologie voor de gemeente Westerkwartier. Dit plan is opgesteld naar aanleiding van een nieuwe archeologische beleidskaart die in december 2023 is opgeleverd. Het doel is om de archeologische waarden juridisch te beschermen volgens de Europese regelgeving, zoals vastgelegd in het Verdrag van Malta. Het plan voorziet in een uniforme regeling voor archeologische bescherming binnen de fusiegemeente en houdt rekening met ingediende zienswijzen en eerdere archeologische onderzoeken.
-
Oordeel over de volledigheid van het voorstel:
- Het voorstel is uitgebreid en gedetailleerd. Het behandelt de noodzaak van het plan, de juridische context, de verwerking van zienswijzen, en de financiële en communicatieve aspecten. Het lijkt volledig in de context van de gestelde doelen.
-
Rol van de raad bij het voorstel:
- De raad moet het TAM-omgevingsplan vaststellen. Dit omvat het beoordelen van de voorgestelde wijzigingen en het nemen van een besluit over de vaststelling van het plan.
-
Politieke keuzes die moeten worden gemaakt:
- De raad moet beslissen over de vaststelling van het plan, rekening houdend met de balans tussen archeologische bescherming en ontwikkelingsmogelijkheden. Er moet ook worden overwogen hoe om te gaan met gebieden die al zijn onderzocht of verstoord.
-
Is het voorstel SMART? Zijn er inconsequenties?
- Het voorstel is specifiek en meetbaar in termen van de juridische bescherming van archeologische waarden. Het is tijdgebonden met een evaluatie na 5 en 10 jaar. Er zijn geen duidelijke inconsequenties, maar de complexiteit van de regels kan een uitdaging vormen voor de uitvoering.
-
Besluit dat de raad moet nemen:
- De raad moet besluiten het ontwerp TAM-omgevingsplan gewijzigd vast te stellen, inclusief de voorgestelde wijzigingen en toevoegingen aan de regels en plankaart.
-
Participatie:
- Er is participatie geweest via een voorlichtingsavond en de mogelijkheid voor zienswijzen. Historische verenigingen en amateurarcheologen zijn betrokken geweest bij het proces.
-
Duurzaamheid als relevant onderwerp:
- Duurzaamheid is indirect relevant, aangezien het behoud van archeologisch erfgoed bijdraagt aan culturele duurzaamheid en het behoud van historische kennis.
-
Financiële gevolgen en dekking:
- De kosten voor het verwerken van vergunningaanvragen worden gedekt uit de leges. Er zijn geen nieuwe financiële lasten geïntroduceerd, aangezien de vergunningplicht niet nieuw is.
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
