Inleiding:
Politiekverslaggever Rijk de Bat
De gemeente Westerkwartier staat voor een financiële uitdaging met een verwacht tekort van €2,9 miljoen in 2025, oplopend tot een structureel tekort van €9 miljoen per jaar. Tijdens een recent debat over de Perspectiefnota 2025-2028 werd duidelijk dat er nog veel werk aan de winkel is om de begroting sluitend te krijgen.
Tijdens het debat over de Perspectiefnota 2025-2028 in de gemeenteraad van Westerkwartier werd de ernst van de financiële situatie duidelijk. De gemeente verwacht een tekort van €2,9 miljoen in 2025, dat kan oplopen tot €9 miljoen per jaar. Dit tekort wordt onder andere veroorzaakt door een incidentele korting op het gemeentefonds. Om het tekort voor 2025 te dekken, overweegt de gemeente een eenmalige oplossing door gebruik te maken van de algemene reserve.
Urgentie en zorgvuldigheid
Wethouder Bert Nederveen benadrukte de noodzaak van een zorgvuldige aanpak: "We willen geen quick and dirty oplossingen, maar een zorgvuldig en goed traject doorlopen." Hij gaf aan dat de gemeente na de zomervakantie met een detailplanning komt om de raad tijdig te betrekken bij de financiële keuzes.
Politieke keuzes en kerntaken
De VVD-fractie, vertegenwoordigd door Jeroen Betten, riep op tot financiële degelijkheid en stabiliteit. "Onze inwoners en ondernemers verdienen een begroting die realistisch en degelijk is opgesteld," aldus Betten. Hij pleitte voor een focus op kerntaken en waarschuwde tegen struisvogelpolitiek: "Met het tekort van 2025 en het ravijnjaar van 2026 in zicht is het noodzakelijk om nu actie te ondernemen."
OZB-verhoging als laatste redmiddel
De discussie over een mogelijke verhoging van de onroerendezaakbelasting (OZB) was een heet hangijzer. Meerdere fracties, waaronder de VVD en VZ Westerkwartier, spraken zich uit tegen een verhoging. "Belastingverhogingen mogen nooit een reflex zijn," stelde Betten. Wethouder Nederveen gaf aan dat een OZB-verhoging niet de eerste keuze is, maar ook niet uitgesloten kan worden: "Met de OZB koste wat kost laag te houden, doen we onze gemeente en onze inwoners ook tekort."
Investeren in de toekomst
De fracties van GroenLinks en de PvdA benadrukten het belang van investeren in duurzaamheid en jeugd. Annemiek KleinJan van GroenLinks diende een motie in voor biobased bouwen, die ondanks enige weerstand werd aangenomen. "We moeten nu investeren in de toekomst, in duurzaamheid en in onze jeugd," aldus KleinJan.
Conclusie
De raad stemde uiteindelijk in met de perspectiefnota, inclusief een amendement voor extra formatie bij de griffie. De komende maanden zullen in het teken staan van het maken van moeilijke keuzes om de financiële toekomst van de gemeente veilig te stellen. "We moeten samen zorgen voor een goed gevulde koffer," concludeerde Koos Siegers van de ChristenUnie, verwijzend naar de noodzaak van een solide financiële basis.
Samenvatting van het voorstel
De gemeente Westerkwartier overweegt de Perspectiefnota 2025-2028 vast te stellen. Deze nota biedt een overzicht van de financiële vooruitzichten voor de komende jaren en dient als basis voor de programmabegroting van 2025. Voor 2025 wordt een voorlopig tekort van € 2,9 miljoen verwacht, dat in de jaren daarna kan oplopen tot een structureel tekort van ongeveer € 9 miljoen per jaar. Dit tekort wordt onder andere veroorzaakt door een incidentele korting op het gemeentefonds. Om het tekort voor 2025 te dekken, overweegt men een eenmalige oplossing door gebruik te maken van de algemene reserve. Er zijn echter nog diverse factoren die het financiële beeld kunnen beïnvloeden, zoals ontwikkelingen in woningbouw, sociaal domein, en onderwijshuisvesting. De gemeente onderzoekt verschillende scenario’s om inzicht te krijgen in de financiële uitdagingen en de mogelijkheden om de begroting te beïnvloeden. Het adviesbureau Berenschot heeft hier onderzoek naar gedaan. De perspectiefnota wordt afgesloten met een toelichting op het proces richting de programmabegroting voor 2026-2028.
Documenten
-
Analyse van het document
Titel en Samenvatting:
De titel van het voorstel is "Perspectiefnota 2025-2028". De perspectiefnota biedt een overzicht van het financieel perspectief van de gemeente Westerkwartier voor de jaren 2025 tot en met 2028. Het document dient als basis voor de programmabegroting van 2025 en schetst de financiële uitdagingen, waaronder een verwacht tekort van € 2,9 miljoen in 2025, oplopend tot een structureel tekort van circa € 9 miljoen in de daaropvolgende jaren. De nota houdt geen rekening met de effecten van de meicirculaire van het gemeentefonds en bespreekt mogelijke scenario's en beïnvloedingsfactoren voor de begroting.
Volledigheid van het Voorstel:
Het voorstel is redelijk volledig in het schetsen van de financiële situatie en uitdagingen. Echter, het ontbreken van de effecten van de meicirculaire 2024 betekent dat er nog onzekerheden zijn die niet zijn meegenomen.
Rol van de Raad:
De raad moet de perspectiefnota vaststellen, wat een belangrijke stap is in het begrotingsproces. De raad speelt een cruciale rol in het beoordelen van de financiële strategieën en het maken van keuzes om de begroting sluitend te krijgen.
Politieke Keuzes:
De raad moet beslissen hoe om te gaan met de financiële tekorten, inclusief het al dan niet inzetten van de algemene reserve voor het incidentele tekort in 2025 en het ontwikkelen van strategieën voor het structurele tekort vanaf 2026.
SMART en Inconsistenties:
Het voorstel is niet volledig SMART (Specifiek, Meetbaar, Acceptabel, Realistisch, Tijdgebonden) omdat het geen concrete maatregelen of tijdlijnen bevat om de tekorten aan te pakken. Er zijn geen duidelijke inconsistenties, maar de afwezigheid van de meicirculaire-effecten creëert onzekerheid.
Besluit van de Raad:
De raad moet besluiten om de Perspectiefnota 2025-2028 vast te stellen, waarmee ze akkoord gaan met de geschetste financiële vooruitzichten en de voorgestelde aanpak.
Participatie:
Het voorstel vermeldt niets over participatie van burgers of andere belanghebbenden in het proces.
Duurzaamheid:
Duurzaamheid wordt niet expliciet genoemd als een relevant onderwerp in deze perspectiefnota.
Financiële Gevolgen:
De financiële gevolgen zijn aanzienlijk, met een verwacht tekort van € 2,9 miljoen in 2025 en een structureel tekort van circa € 9 miljoen in de jaren daarna. Het voorstel suggereert het gebruik van de algemene reserve om het incidentele tekort in 2025 te dekken, maar biedt geen gedetailleerde dekking voor de structurele tekorten.
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
